english/engels
In deze ruimte bevindt zich een foto slide gemaakt met Flash. Maar u leest dit wat betekent dat u niet de laatste Flash Player heeft.
U kunt de foto's bekijken door op menuitem : Fotoboek te klikken, u krijgt dan van alle foto's een kleine versie te zien, waarop u kunt klikken om daar weer een grotere versie van te bekijken.
U kunt ook de goede Flash PlugIn voor u browser installeren. Klik hier en installeer de FlashPlugIn.

Toneelvereniging 'Voor ons Plezier' uit de stad Groningen

De eerste Joden in Groningen

Omstreeks 1550 komt Mijchel Pijrkel in de stad Groningen wonen. Enige tijd later krijgt Salomon de Joode toestemming er zijn beroep als arts uit te oefenen. Hiermee is de vestiging van de joden in Groningen begonnen. De bevolking breidt zich uit en in de 18e eeuw worden vooral Winschoten, Veendam en Appingedam belangrijke vestigingsplaatsen.


Briefhoofd van C. Polak GZn

Bloei door gelijkberechtiging

Aanvankelijk zijn de rechten van de joodse bevolking beperkt. Pas in 1756 mag in de stad Groningen in de Kleine Folkingestraat de eerste synagoge worden ingewijd. De idealen Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap leveren ook de joodse Groningers in 1796 gelijkberechtiging op. Zo gaan joodse burgers in de 19e en 20e eeuw een belangrijke maatschappelijke rol spelen.
Dr. L. Ali Cohen, Inspecteur van Volksgezondheid voor de noordelijke provincies, doet baanbrekend werk op het gebied van de hygiëne. De kunstschilders Jozef en Isaac Israëls krijgen nationale vermaardheid. Aletta Jacobs wordt de eerste vrouwelijke arts in Nederland en wordt wereldwijd bekend als voorvechtster voor vrouwenemancipatie. Het eerste modehuis van Gerzon aan de Vismarkt wordt een groot succes. De herenkledingfabriek van Levie verovert de landelijke markt. De drogisterij van Catz in Pekela groeit uit tot een wereldconcern in specerijen. In de jaren dertig werken aan de Groninger universiteit joodse wetenschappers van naam, zoals de filosoof Prof.dr. L. Polak en de socioloog Prof.dr. H. Plessner. De namen van de musici Benny Behr en Sem Nijveen zijn nog altijd een begrip.


Bokswedstrijd van Ivria, een joodse gymnastiek- en athletiekvereniging uit de stad Groningen

Folkingestraat als centrum

Maar deze bloei heeft ook een keerzijde. Rond 1900 is het leven voor velen hard. Veel joden uit de provincie zoeken hun geluk in de stad, waar de helft van de joodse Groninger bevolking vaak onder slechte omstandigheden komt te wonen. In de jaren dertig is de Folkingestraat de joodse winkelstraat en middelpunt van het religieuze en sociale leven. De bezettingstijd 1940-1945 maakt hier echter een eind aan. Nagenoeg de hele Joodse gemeenschap vindt de dood door toedoen van de nazi's.
Hiermee eindigt de geschiedenis van joods Groningen echter niet. De sjoel in de Folkingestraat is gerestaureerd en is nu behalve religieus centrum ook een plaats voor culturele evenementen.

 


De Godsdienstschool van Stadskanaal op schoolreis in Emmen, ca. 1906